Onze kust werd rond 50 na Christus bewoonbaar. Was ook Duinbergen in die tijd bewoond ?

Rond de jaren 1000 trokken schapenboeren naar het noorden , van terp tot terp (vluchtheuvels) , van schor tot schor.Zo bereikten zij de plaatsen die nu Dudzele en Lissewege noemen. Zij vormden kleine nederzettingen op plaatsen die goed beschermd waren tegen de zee. Daaruit ontstonden rond 1075 vier parochies, nl. Lissewege, Uitkerke, Dudzele en Oostkerke; die worden dan ook in 1889 met name genoemd.  

Het ontstaan van Duinbergen.

Het bezit van de duinen langs de zee was weinig lonend voor de erfgenamen van Charles Serweytens :enkel de opbrengst van enkele magere weiden en van de jacht. Daarom lieten zijn weduwe een zeedijk bouwen en een spoorwegstation om zo toeristen aan te trekken naar de nieuwe badplaats Heist.Leopold Wilmart, de directeur van de spoorwegmaatschappij Brugge - Blankenberge , zal haar daarbij helpen In 1867 tekent zij daarvoor een akte . In 1869 wordt een eerste villa in haar duinen te Heist gepland, maar ... door de Frans - Duitse oorlog van 1870 blijft het bij het de graafwerken. 

In 1888 zal de dierenschilder Alfred Verwee de eerste villa te Knokke bouwen. Daar werd reeds in 1856 een telegraafpost opgericht om de mogelijkheid te hebben de regering te verwittigen, wanneer een vijandelijke vloot de schelde zou binnenvaren.Ondertussen waren er heel wat rechtsgeschillen met de staat nopens de Hazegraspolders, en ook tussen de staat en mevrouw Serweytens. De staat werd veroordeeld op 11 juli 1887 tot vergoeding van  14 jaar onrechtmatig bezitting van twee gebouwen (het douanehuisje en de vuurtoren van Heist) op haar terrein. De kleinzoon langs moederszijde van Charles Serweytens , Donat Van Caille, was advocaatnotaris te Brugge en zou de grote stoot geven tot het ontstaan van Duinbergen.

Reeds in 1893 liet hij in de duinen een houten keet timmeren waar de vele wandelaars , mensen op een ezeltje, en zonnekloppers een verfrissende drank of een belegde boterham of snoep konden kopen. Reeds had hij een naam voor het gebouwtje uitgebracht : het zou 'Zeebergen' noemen. Die naam was mooi en passend vlak bij de zee en de hoge duinen op die plaats.Maar omdat Zeebrugge vlakbij was en er zo heel wat verwarring zou ontstaan, liet hij de naam "Duinbergen" schilderen op het houten barakje.Zo'n broze kreet trotseerde de vele winterstormen niet en verdween na enkele jaren, maar...de naam "Duinbergen" bleef.

'Les Chardons ' de eerste villa van Duinbergen werd in 1900 gebouwd. De Société de Duinbergen werd op 1 februari 1901 te Brugge opgericht. De beroemde Duitse Architect en Urbanist Stübben had de plannen gemaakt voor de nieuwe badplaats .In dat jaar werd de "laiterie" (later: Hotel du Chalet) geopend. De 'Société  de Knocke -Duinbergen-Extencions' in 1911 opgericht bezorgde hen nog drie hectaren grond  oostwaarts gelegen.Met de staat werd een gelukkig overeenkomst gesloten voor 20 jaar: gedurende twintig jaar mag niet gebouwd worden op 300 meter afstand van de zee. Reeds op 25 augustus 1902 wordt de badplaats door de gouverneur, graaf Charles d'Ursel, ingehuldigd van Duinbergen werd een prachtig feest. De gouverneur kwam naar Heist, waar hij op het stadhuis werd ontvangen. Met de burgemeester,schepenen en ander voornaam gezelschap trok hij op naar de "Laiterie" ; en het station, waar een groots feestmaal plaats greep. Daarvan getuigt nog het fijne menu (soep , zes gangen, fruit en gebak),dat in Jugendstil werd getekend en bij De Haene te Brugge gedrukt.                                    

In 1904 besluiten de spoorwegen hun lijn van Heist naar Knokke door te trekken. Wanneer alles in orde schijnt te zijn, komen nieuwe moeilijkheden: Knokkedorp voelt zijn handelscentrum bedreigd en men richt een verdedigings-comiteit op . Er komt een veto na een geanimeerde meeting in het oude gasthof De zwaan (Le Cygne, nu de Cnoc)op 24 februari 1907 en ... de uitbouw van Duinbergen blijft op zich wachten tot 1920.Er kwam een compromis tussen de familie Serweytens en de Société de Duinbergen en op 9 januari 1911 wordt een nieuwe maatschappij "Knokke-Duinbergen-extencions opgericht. Zij leggen een steenweg aan van de St-Margaretha-kerk schuin naar de zee, de Parmentierlaan genoemd naar een persoonlijke personaliteit . Op het verkaveling plan droeg die straat de naam van Serweytens de Mercx.

Bij het uitbreken van de oorlog in augustus 1914 was de dijk bijna klaar. Het Duitse leger stelt er zware batterij 'Kaiser Wilhelm' op ter bescherming van de Zeebrugge. Die batterij wordt na de eerste Wereldoorlog vernietigd en vervangen door het zegemeer .Bij het einde van de oorlog op 11 november 1918 was de Belgische kust in een beklagenswaardige toestand, en zelf nog in de winter van 1921-1922 begeeft de zeedijk op twee plaatsen,daar er nog geen golfbrekers waren.

Een groep Antwerpenaars met de heer Joseph Nellens beginnen op 6 april 1922 met de financiering van Albert - Strand. Nu begint de bouw van de vele 'Cottages' volgens de urbanisatierichtlijnen van de eigenaars. Stübben de bekende Duitse Urbanist uit Keulen en persoonlijke raadgever van de koning Leopold II , had op 18 mei 1900 een plan opgemaakt voor Duinbergen. Hij zou ook het Zoute plannen op aanvraag van Lippens. Op het grondgebied van Duinbergen creëerde hij drie groeipolen. Vanuit die centra van aaneengesloten bebouwingen zou Duinbergen groeien;1. het station met plein - 2. de zeedijk - 3. de huizen rond de kapel.

Verder zouden afzonderlijke villa's worden gebouwd. Vier elementen werkte hij uit: 1.Het bewaren van de duinen. 2. Zoveel mogelijk geen rechte straten.Aandacht voor de ruimten in de stad. Belangstelling voor het historische gebouwenpatrimonium.  3.Voor de meeste op te richten villa's een zicht op zee . 4.Verkavelingen in de duinen van geïsoleerde gebouwen met tuin om zo de banale agglomeraties van huizen te vermijden en Duinbergen uit te bouwen tot een tuinbadplaats.

Dat plan heeft hij op een meesterlijke wijze verwezenlijkt .Toch deed hij één toegeving : op de dijk zelf liet hij de villa's op een lijn bouwen; maar ook daar brak hij de monotomie van de rechte lijn door aan de dijk een boogvorm te geven ( nog sterker dan op zijn plan werd aangeduid). Het werd ook een dubbele lijn villa's --met voorgevel naar de zee en de voorgevel naar de duinen -- bijna noodzakelijk om de felle zeewind tegen te houden , en zo de geïsoleerde villa's en hun tuinen te beveiligen.

Ook zorgde de Sociëteit van Duinbergen voor de details: het eigen karakter van banken en badkarren,enz. en vooral het karakter van alle gebouwen. Ieder gevel moest voorgelegd en goedgekeurd (hoogte,esthetica,tuin,enz. Duinbergen groeide vlug ; reeds drie jaar  later waren er 30 villa's en in 1905-1908 kwamen er nog maar...50 bij.
De naamloze vereniging van Duinbergen werd in december 1963 definitief geliquideerd door de heer Jacques Van Caillie.       

Jozef G.M Van Den Heuvel